محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
361
خلاصة الحكمة ( فارسى )
اعم از دريدن ، شكستن و شكافتن . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . جدا شدن چيزى از ديگرى يا به بريدن يا به گسستن و امثال آن . ( يادداشت ايضاً ) . تَكْثيف : ( ع . مص ) . سطبر گردانيدن . ( منتهى الارب ) . انبوه و غليظ گردانيدن . ( اقرب الموارد ) . فراهم آمدن . ( غياث اللغات ) . ( امص ) . هنگفتى و هنگفت شدگى و ستبرى . ( ناظم الاطباء ) . تَلاحُق : ( ع . مص ) . به همديگر پيوستن . ( آنندراج ) . تَنَفُّس : ( ع . مص ) . نفس زدن . ( تاج المصادر بيهقى ) . داخل كردن نفس به ريه و خارج كردن از آن ، و هر ريه دارى متنفس است . ( اقرب الموارد ) . دم و نفس و دم زدگى و نفس كشيدگى و دم برآوردگى . ( ناظم الاطباء ) . تَنْمِيَة : ( ع . مص ) . افزايش و باليدگى . ( غياث اللغات ) . افزون كردن . ( آنندراج ) . تَهَبُّج : ( ع . مص ) . آماسيدن . ( منتهى الارب ) . ( ناظم الاطباء ) . تورم . ( اقرب الموارد ) . مشابه به آماس شدن چه تهبج به فتحتين آماسيدن است و با تفعل براى تشبيه آيد . ( غياث اللغات ) . نزد اطباء عبارت از ورمى است كه هنگام بسودن دست به موضع ورم احساس نرمى شود . و اگر در موقع بسودن دست موضع ورم نرم نباشد و برآمدگى مقاوم حس لمس داشته باشد آن را نفخهء نامند . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . تَهَيج : ( ع . مص ) . برخاستن باد و گرد و آنچه بدان ماند . ( تاج المصادر ) . برانگيخته گرديدن و جنبيدن . ( منتهى الارب ) . تَوتِير : ( ع . مص ) . زه بر كمان كردن . ( زوزنى ) . سخت گردانيدن زه كمان را يا به زه كردن آن را . ( منتهى الارب ) . به معنى وتر الصلاة است : يعنى وتر كرد نماز را . ( ناظم الاطباء ) . وتر المصلى او وتر الصلاة : صلى الوتر . ( اقرب الموارد ) . تَوا : ( ع . ا مص / ص ) . به معنى ضايع و خراب و تلف باشد . ( برهان ) . به معنى هلاك و تلف عربى است . ( فرهنگ رشيدى ) . تَوثَة : ( ع . ا ) . يكى توث . ( منتهى الارب ) . بيمارى است چشم را ، و صاحب ذخيرهء خوارزمشاهى گويد توثه گوشتى فزونى است سرخ و نرم بر شكل توث ( توت ) . آويخته و بعضى باشد كه به سياهى گرايد و زندرون ( از اندرون ) . پلك باشد و گاه باشد كه بر پلك بر سوئين به درآيد ، گاه باشد كه بر پلك فروسوئين . و گاه باشد كه خون از وى روان شود و